Waarom hangen wij de schooltas buiten als iemand geslaagd is?
De vlag met boekentas uithangen na het slagen voor een belangrijk examen heeft dezelfde functie als een grote ooievaar in de tuin zetten of uit het raam hangen als een kindje geboren is. Namelijk de buurt laten zien dat er wat aan de hand is. Vroeger werd bij geboorte, huwelijk, huwelijksjubilea en dood via een teken aan het huis de buurt op de hoogte gebracht van het nieuws. Dat was in de tijd voordat het gebruik om geboorte-, huwelijks- en rouwkaarten te sturen in zwang kwam.In de jaren dertig zijn de eerste gegevens dat bij examen sporadisch de vlag werd buiten gehangen. Dat was in de tijd dat vooral de elite studeerde. In de jaren zestig gingen ook arbeiderskinderen naar de middelbare school en universiteit. De ouders waren beretrots en wilden dat de hele buurt laten zien. Omdat niet iedereen een vlag had was dat het eerst óf de vlag óf een ander attribuut dat met de studie te maken had: doktersjas, boekentas, schriften. Langzaam werd het vlag én boekentas en dikwijls nog allerlei dingen die symbool staan voor het gehaalde examen.
Nieuwe lesbrief te downloaden bij onderwijs
Themanummer over immaterieel erfgoed
Download het themanummer over immaterieel erfgoed
| Omschrijving | Grootte | Download | |
 | VM 2008 4 immaterieel erfgoed | 1.8 MB | Download > |
Wat is volkscultuur?
Volkscultuur is de vormgeving van het dagelijks leven, vroeger en nu. Veel van onze gewoonten en gebruiken hebben wij overgenomen van onze ouders en voorouders, en vervolgens naar eigen hand gezet.
Het doorgeven van gewoonten en gebruiken noemen wij traditie, het overgeven van cultuur van de ene generatie aan de andere. Tradities vormen onbewust de ondergrond van ons dagelijks denken en handelen. Normen en waarden, bijvoorbeeld, hebben vaak te maken met tradities. Maar ook feesten als Sinterklaas of het Suikerfeest en alledaagse dingen als stamppot eten en de dag beginnen met een boterham met kaas, een bapao broodje of mercimek zijn voortgekomen uit een traditie.
Rituelen zijn ook tradities, maar met een wat plechtiger karakter. Elkaar de hand schudden of drie keer kussen bijvoorbeeld. Rituelen markeren de belangrijke momenten in ons leven. Bij een geboorte, huwelijk en begrafenis maken wij veel gebruik van rituelen.
Foto: Jan Stads
Wat is immaterieel erfgoed?
Als wij het over tradities en rituelen met geschiedenis hebben, spreken wij over immaterieel erfgoed. Volkscultuur houdt zich bezig met al die alledaagse dingen, gewoonten en gebruiken, tradities en rituelen die een band hebben met het verleden, maar ook vandaag de dag nog in het leven van mensen een rol spelen.
Dit immaterieel erfgoed is belangrijk, omdat het gaat over de roots van iedereen in Nederland en het daarmee ook het referentiekader vormt voor de Nederlandse culturele samenleving. Het gaat om erfgoed waarmee mensen zich identificeren, wat zij zien als van zich zelf. Het is levend erfgoed.
Volkscultuur heeft dus te maken met de wortels en identiteit van een samenleving.
