Mamertus was aartsbisschop van de Franse stad Vienne en een heilige in de christelijke kerk.

Hij werd aan het begin van de vijfde eeuw in Vienne in Frankrijk geboren. In het jaar 461 werd Mamertus tot bisschop van zijn geboortestad Vienne gekozen. Hij kwam in aanvaring met paus Hilarius over het recht dat Mamertus meende te hebben op het zelf benoemen van de bisschop van Arles.

In het jaar 470 kondigde Mamertus de zogenaamde Kruisprocessie aan. Drie dagen voor 's Heren Hemelvaart trok er een bidprocessie door de straten van de stad. Deze bede was bedoeld voor goddelijke hulp en afwending van rampen. Deze processie zou zich later over geheel Europa uitbreiden, en ook nu bestaat dit gebruik nog.

De heilige Mamertus wordt als schutspatroon gezien van herders en van de brandweer, en hij wordt vaak aangeroepen bij droogte, koortsaanvallen, en bij ziekten van de borst.

Hij overleed op 11 mei 475, wat ook zijn gedenkdag is. Hij is één van de ijsheiligen.

Pancratius (289- 12 mei 304) was een christelijke heilige en één van de ijsheiligen.

De legende wil dat Pancratius een jongen uit Phrygië was, die op 14-jarige leeftijd in Rome martelaar werd. In een uiterste poging om het christendom voorgoed te vernietigen eisten de keizers Diocletianus en Maximianus dat iedereen verplicht was om te offeren aan de Romeinse goden, bij weigering hiervan volgde de doodstraf. Pancratius weigerde en werd gedood.

Paus Symmachus bouwde een kerk over het graf van deze martelaar: de Sint-Pancratiuskerk. Een eed, afgelegd in deze kerk, gold als bijzonder heilig in de middeleeuwen.

Servaas van Maastricht (gestorven rond 384 in Maastricht) was de eerste bisschop van Tongeren en later van Maastricht. Hij is de oudste bekende bisschop in de Nederlanden. Servaas is de beschermheilige van Maastricht en Grimbergen en één van de ijsheiligen. Zijn naamdag is op 13 mei.

Over het leven van Servaas is weinig met zekerheid te zeggen. In 343 was een bisschop Sarbatios aanwezig bij het Concilie van Sardica, tegenwoordig Sofia, Bulgarije. In de debatten vertegenwoordigde Sarbatios de Trinitarische visie, dat wil zeggen de leer van de Heilige Drie-eenheid. Daarmee schaarde Servaas zich aan de kant van de tegenstanders van het arianisme.

In 359 was Servatius, bisschop van Tongeren, aanwezig op het concilie van Rimini. Of Servaas vanwege de dreigende verwoesting vanuit Tongeren, de bisschopszetel naar Maastricht verplaatste, kan niet met zekerheid gezegd worden. Evenmin dat hij in Maastricht de eerste kerk in Nederland, de Onze Lieve Vrouwe Kerk bouwde. Zodoende is het eveneens onduidelijk of Servaas beschouwd kan worden als de grondlegger van het christendom in de Nederlanden.

Hoewel zijn sterfdatum niet met zekerheid kan worden achterhaald, wordt over het algemeen ervan uitgegaan, dat hij in 384 te Maastricht is overleden en aldaar is begraven, even buiten de Romeinse vesting langs de weg (Via Belgica) naar Tongeren.

De ijsheilige Bonifatius (niet die bekende die in 754 bij Dokkum werd vermoord) was een Romeins burger, die in 307 de marteldood stierf tijdens de christenvervolgingen onder keizer Diocletianus. Zijn naamdag is 14 mei.

Over het leven van Bonifatius is weinig bekend. Hij werd geboren in Rome in de derde eeuw. Hij zou ooit samen hebben geleefd met de rijke Romeinse vrouw Aglae. Nadat zij was overgegaan tot het Christendom, moest Bonifatius van haar naar Tarsus (Turkije).

Hij kreeg de opdracht om de relieken van martelaren terug naar Rome te brengen. Hij bemerkte dat in deze Romeinse stad vele christenen de dood vonden door de christenvervolging.

Bonifatius ging openlijk tot het Christendom over en werd door de soldaten van de keizer gevangengezet en gefolterd en op 14 mei 307 stierf hij de marteldood nadat hij in gloeiende pek werd geworpen.

Zijn lichamelijke resten werden door zijn metgezellen naar Aglae teruggebracht als relieken van een martelaar. Later werden ze overgebracht naar de basiliek van Santi Bonifacio e Alessio te Rome.

Sophia van Rome is martelares. Haar naamdag valt op 15 mei en ze wordt tot de IJsheiligen gerekend. Zij werd in 304 slachtoffer van de Christenvervolging van keizer Diocletianus.

Sophia van Rome besloot ze na de dood van haar man al haar bezittingen weg te geven aan de armen en samen met haar drie dochters naar Rome te verhuizen. Ze werd bijna onmiddellijk bij de overheid als christen aangegeven. Haar drie jonge dochters stierven al gauw de marteldood. Toen zij drie dagen later het graf bezocht, is zij daar dood gebleven. In de elfde eeuw wordt ze gebombardeerd tot beschermvrouwe tegen nachtvorst.

Paus Sergius II liet in 845 een deel van haar relieken overbrengen naar het hoogaltaar van de op zijn last gerestaureerde San Martino ai Monti in Rome. Een ander deel van de relieken werd door Remigius van Straatsburg overgebracht naar de abdij van Eschau.

Sophia is de beschermheilige tegen nachtvorst en wordt om die reden ook wel koude Sophie genoemd. In Zuid-Duitsland geldt haar naamdag als de dag om tuinplanten te planten en om de bloembakken op en aan de balkonnen te vullen. Naar Sophie is het zogenaamde Sophiekruid (Sisymbrium sophia) genoemd.

Sophia wordt ook in de Oosterse Kerken vereerd, waar een groot aantal iconen van haar in omloop zijn.

Sommige landen, waaronder Duitsland, Hongarije en Zwitserland, rekenden in het verleden ook 15 mei (ook wel aangeduid als koude Sophie) nog tot de IJsheiligen. Dat gebruik dateert uit de 11e eeuw, toen Sophie beschermvrouwe tegen nachtvorst was. In het Alpengebied werden indertijd op die dagen vuren ontstoken ter bescherming tegen de vorst.

De IJsheiligen ontlenen hun benaming aan het gevaar van koud voorjaarsweer voor het gewas, dat in deze tijd in volle bloei staat. Een late vorstnacht kan in deze periode veel schade aanrichten. Het is echter niet zo dat tijdens de IJsheiligen de kans op een overgang naar koud weer groter is dan op andere dagen in het voorjaar.

Op 15 oktober werd het Jaar van de Tradities afgesloten. Het themajaar was een groot succes en veel mensen zijn op zoek gegaan naar hun eigen tradities en die in hun omgeving. Iedereen kon zijn tien meest dierbare tradities insturen. Daarvan is een Top 100 samengesteld. Sinterklaas met pakjesavond staat met vlag en wimpel op de eerste plaats. Gevolgd door Kerstmis en Koninginnedag. Alle 100 tradities staan beschreven in het rijk geïllustreerde boek DIT ZIJN WIJ van de hand van Ineke Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur.

DIT ZIJN WIJ
over de 100 belangrijkste tradities in Nederland
ISBN 978 9079399 19 2
Omvang 288 pagina’s
Rijk geïllustreerd
Geheel uitgevoerd in kleur

Het boek is te bestellen door  € 22,50 over te maken op rekening 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur in Utrecht, o.v.v. DZV.